Inleiding

Hulpverlening via internet is laagdrempelig, effectief en bereikt nieuwe doelgroepen. Steeds meer instellingen uit het maatschappelijk werk, de ggz en jeugdzorg bieden dan ook online hulp bij psychische, sociale of maatschappelijke problemen. In tien jaar tijd is het aantal initiatieven gegroeid van een handvol naar meer dan honderd. Wat maakt hulpverlening via internet zo bijzonder en wat is nodig voordat een instelling online hulp kan aanbieden?

Online hulpverlening is hulp die instellingen bieden bij psychische, sociale of maatschappelijke problemen waarbij gebruikgemaakt wordt van internettechnologie. Het richt zich op het primaire zorgproces van informatie, advies, ondersteuning, begeleiding, behandeling of nazorg.

De volgende trends zijn de laatste jaren zichtbaar binnen de online hulpverlening in Nederland.

  • Instellingen met verschillende achtergronden gaan vergelijkbare hulp aanbieden
  • Geprotocolleerde face-to-face cursussen en behandelingen worden omgezet naar internet
  • Nieuwe online samenwerkingsverbanden
  • Sterke toename van aantal online behandelingen bij psychische en verslavingsproblemen
  • Opkomst van regionale initiatieven

Online hulpverlening heeft drie kenmerken waarmee zij zich onderscheidt van telefonische en face-to-face hulpverlening:

  • Onafhankelijk van plaats en tijd
  • Minder zintuiglijke waarnemingen
  • Communicatie via technische hulpmiddelen

De kenmerken van online hulpverlening hebben vele positieve en negatieve effecten, mede in vergelijking met de reguliere vormen van face-to-face en telefonische hulpverlening. Voor een instelling die online hulp wil gaan aanbieden is het de kunst de positieve effecten te benutten en de negatieve effecten te verkleinen door een goede voorbereiding, duidelijke richtlijnen en medewerkers te trainen.

Aanleidingen om online hulp te gaan verlenen, zijn:

  • Doelgroepen bereiken die tot nu toe beperkt bereikt werden.
  • Een effectieve manier van hulpverlening bieden.
  • Aanbod laten aansluiten op de leefwereld van de doelgroep.
  • Keuzemogelijkheid bieden naast bestaande vormen van hulpverlening.
  • Zelfredzaamheid van hulpvragers stimuleren.
  • Verzorgingsgebied van de organisatie vergroten.
  • Hulpverlening goedkoper kunnen aanbieden.

Binnen online hulpverlening zijn drie typen hulpvormen te onderscheiden: passieve, actieve en interactieve hulpvormen. Passieve hulpvormen zijn hulpvormen waarbij de gebruiker geen invloed heeft op de inhoud ervan. Actieve hulpvormen zijn hulpvormen waarbij de gebruiker zelf de inhoud beïnvloedt, maar er geen interactie is met andere hulpvragers of hulpverleners. Interactieve hulpvormen, ten slotte, zijn hulpvormen waarbij de gebruikers (hulpvragers en/of hulpverleners) elkaar wederzijds beïnvloeden.

Uit: Schalken, F. e.a. (2010) Handboek online hulpverlening, Houten: Bohn Stafleu Van Loghum.

Bestel het Handboek Online Hulpverlening