- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

4 oktober 2011

'Je kunt geen glaasje water of tissue geven.' Abortusverwerking via internet

door Frank Schalken

Monique Stals, projectleider:
‘Als FIOM merkten we dat het steeds gewoner is om vragen en problemen via internet te bespreken. Zo kregen we hulpvragen binnen via onze algemene site. We boden al face-to-face abortusverwerking, zowel individueel als in een groep. Zonder dat we het echt goed bijhielden, hadden we de indruk dat vrouwen vaak jaren met hun problemen worstelden voordat ze bij ons kwamen. Omdat abortus een redelijk taboe-onderwerp is, verwachtten we dat veel vrouwen behoefte hebben aan abortusverwerking via internet. Daarnaast hoopten we vrouwen in een eerder stadium te bereiken, omdat internet laagdrempeliger is.

‘Het face-to-face begeleidingstraject stond niet uitgeschreven op papier. Online wilden we meer uitgaan van een vaste volgorde, iets wat we binnen FIOM minder gewend zijn. Op basis van ervaringen in de spreekkamer bepaalden we wat onderwerpen zijn waar vrouwen last van hebben. Die zijn vertaald naar internet en in een logische volgorde gezet. Een hele klus. Ook kostte het veel tijd alles zo te formuleren dat het voor cliënten begrijpelijk en behapbaar is. Het leverde intern discussies op welke onderdelen voor iedereen gelden en welke niet.

‘Landelijk zijn er twaalf maatschappelijk werkers betrokken bij abortusverwerking.nl. In het begin vreesden sommigen dat ze door het vaste stramien geen aanbod op maat konden bieden. In de praktijk blijkt dat het goed kan. De hulpverlener heeft, afhankelijk van de situatie van de cliënt, voldoende vrijheid om opdrachten over te slaan of bepaalde nadruk te leggen.

‘De werkers geven aan dat ze via internet soms een diepgaander contact hebben. Cliënten laten al schrijvend vaak meer van zichzelf zien dan in de spreekkamer. Voor de hulpverlener is het de kunst daar goed op in te spelen. Wat verder opvalt, is dat de medewerkers directere feedback van cliënten krijgen. Op dit moment zijn er 65 cliënten actief in begeleiding, twaalf zitten in de evaluatiefase.'

Bekendheid

‘Om de site bekend te maken hebben we veel potentiële verwijzers benaderd, zoals huisartsen en abortusklinieken. De vrouwen die het begeleidingstraject inmiddels hebben afgerond, vonden ons voornamelijk via Google. In de korte tijd dat de site in de lucht is, hebben we evenveel cliënten via internet als in de spreekkamer.

‘Onze eerste indruk is dat we vrouwen eerder bereiken. We zien met name vrouwen die zich vrij kort na een abortus aanmelden. Bij de ontwikkeling gingen we ervan uit dat de abortus langer geleden speelde en kozen we voor een uitgebreid traject van veertien weken. Vrouwen die het net overkomen is, zijn misschien wel beter geholpen met veel minder opdrachten. Dat is een idee waar we nu mee spelen.

‘De drempel om je aan te melden lijkt lager, maar ook de drempel om te stoppen. Aan de andere kant weten we van de face-to-face trajecten dat cliënten ook niet altijd komen opdagen. Afhaken lijkt met name helemaal in het begin van het traject te gebeuren, bij de eerste opdracht, maar dat moeten we nog beter uitzoeken.

‘Als ik een advies mag geven aan andere projectleiders: reserveer veel meer tijd voor de ontwikkeling dan je vooraf kunt bedenken. Ik begon met acht uur in de week, maar binnen de kortste keren zat ik op zestien. Je zou iemand die een online begeleidingstraject opzet eigenlijk moeten vrijstellen van andere taken.

Als FIOM zijn we al weer aan het kijken naar nieuwe online mogelijkheden. Samen met de Stichting Adoptievoorzieningen willen we online informatie en advies geven aan geadopteerden, adoptieouders en afstandsouders. Ook gaan we in de toekomst mogelijk online begeleiding aanbieden aan mensen die ongewenst kinderloos zijn.’

Hulpverlener Kalinda Jager:

‘Ik was vooraf sceptisch. Kan je iemand wel goed online begeleiden? Het leek me lastig om te peilen hoe het met de cliënt zou gaan. Maar ik was tegelijkertijd nieuwsgierig. Ik wilde kijken wat het was. Intussen ben ik heel enthousiast. De training was leerzaam. Het is toch een nieuwe manier van hulpverlenen, dus ook spannend. De inhoud van het online programma sprak me direct aan. Het begeleidingsprogramma heeft een basisstructuur, maar daarbinnen kun je je eigen stijl ontwikkelen.

‘Online is vrijblijvend: dat is een voordeel voor de cliënt en een nadeel voor de hulpverlener. Ik heb op dit moment drie actieve en vier minder actieve cliënten. Dat zijn mensen van wie ik een tijdje niks gehoord heb. Ik stuur hen bericht en als ik na zes weken nog niets heb gehoord, sluit ik het lopende dossier af. Eerlijk gezegd let ik face-to-face meer op mijn cliënten. Als ik een tijdje niks van online cliënten hoor, vergeet ik ze soms een bericht te sturen. Face-to-face maak je direct een afspraak voor de volgende keer.

‘Online maken cliënten opdrachten waar ik via mail op reageer. De kunst is om steeds de balans te zoeken. Hoe uitgebreid zal ik reageren en wat pik ik eruit? Het is belangrijk om complimenten te geven, maar ook om vervelende dingen te benoemen. Als afsluiting bied ik de volgende opdracht aan. Het is een soort brieven schrijven.

‘Online heeft een vastere vorm dan offline. Dat vind ik prettig, het geeft houvast. Face-to-face kijk ik meer wat op dat moment op de voorgrond staat. Als iemand vertelt dat ze last van schuldgevoelens heeft, ga ik er direct mee aan de slag. Online schenk ik er pas aandacht aan als we bij de opdracht over schuld zijn aangekomen. Het verschil is met name de non-verbale communicatie. Iemand schrijft hoe zij zich voelt. Als een cliënt voor je zit en zegt dat ze boos is, kan je zien of dat klopt of dat ze meer verdrietig kijkt. Je kunt direct reageren. Online is wel veel laagdrempeliger. Een cliënt hoeft niet naar ons bureau te komen. En als ze zich schaamt, is internet een fijner medium. Je merkt dat cliënten via internet opener zijn, alsof er een barrière weg is. Op kantoor moet je eerst een vertrouwensband opbouwen.

‘Omdat alles zwart op wit staat komt het op het scherm soms wel heftiger binnen. Dan voel ik me soms machteloos: je bent letterlijk op afstand. Je kunt geen glaasje water of tissue geven. Ik let ook op mijn taal en het gebruik van uitroeptekens. Je wilt misverstanden zo veel mogelijk vermijden.

Een cliënt hoeft via internet geen grote epistels te schrijven, maar ze moet zich wel goed kunnen uitdrukken op papier. Veel vrouwen die de online begeleiding volgen, lijken hoger opgeleid. Ze studeren of werken overdag. Daarvoor is online ook een voordeel: ze hoeven geen tijd vrij te maken voor een afspraak. We bieden nu vanuit FIOM Zwolle met twee medewerkers de begeleiding via internet. Ik denk dat het uiteindelijk laagdrempeliger is en een groter bereik heeft. Maar alleen online lijkt mij een verarming. Bepaalde cliënten zijn meer gebaat bij face-to-face.’

Over abortusverwerking.nl
Op abortusverwerking.nl kunnen vrouwen informatie vinden over het verwerken van een abortus, hun verhaal insturen, ervaringen delen en contact leggen met een maatschappelijk werker. Er is een zelftest die leidt naar het online begeleidingstraject. Begeleiding is bedoeld voor vrouwen vanaf 16 jaar die psychosociale klachten hebben naar aanleiding van een abortus. Vrouwen vullen daarvoor een online intakeformulier in dat via een beheerderterecht komt bij een maatschappelijk werker. Aan de hand van schrijfopdrachten gaat de cliënt aan de slag met haar ervaringen en klachten. De site is sinds 1 november 2010 online.

Dit artikel is eerder verschenen in Maatwerk, nummer 4.

Bron: Maatwerk

Al het nieuws over online hulp volgen?

- Volg dan Wouter Wolters , Myriam Limper en/ of Frank Schalken op Twitter

- Word lid van de linkedingroep Online Hulpverlening.

- Kom naar het Congres Online Hulp (10 november Jaarbeurs Utrecht)

 


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Geen reacties:

Reageren:



* Het is niet mogelijk om html te gebruiken